Bạn đã từng ngủ đủ giờ nhưng khi thức dậy vẫn cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng?
Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở thời gian ngủ mà ở chất lượng giấc ngủ. Khi giấc ngủ không đủ sâu, cơ thể và não bộ sẽ không được nghỉ ngơi và phục hồi đúng cách.
Vậy điều gì đang thực sự ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn?
1. Não vẫn còn ở trạng thái căng thẳng
Khi ban ngày chịu áp lực công việc, lo âu hoặc stress kéo dài, não khó “tắt hoàn toàn” vào ban đêm.
Harvard Medical School – trường Y khoa thuộc Đại học Harvard (Mỹ) cho biết stress làm tăng hormone căng thẳng (cortisol), khiến não khó duy trì giấc ngủ sâu và dễ thức giấc giữa đêm.
Vì vậy, dù đã ngủ đủ giờ, người bệnh vẫn cảm thấy ngủ không ngon và không hồi phục.
2. Rối loạn đồng hồ sinh học
Cơ thể có đồng hồ sinh học điều khiển chu kỳ ngủ và thức. Đồng hồ này dễ bị rối loạn khi:
- Thức khuya, ngủ không đúng giờ
- Dùng điện thoại, máy tính trước khi ngủ
- Sinh hoạt thất thường hoặc trực đêm
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ ánh sáng xanh buổi tối làm giảm melatonin – hormone giúp gây buồn ngủ dẫn đến ngủ nông và tỉnh giữa đêm.
3. Ảnh hưởng từ thói quen sinh hoạt
Một số thói quen phổ biến làm giấc ngủ bị gián đoạn:
- Uống cà phê, trà, nước tăng lực buổi chiều/tối
- Uống rượu (dễ ngủ lúc đầu nhưng tỉnh về đêm)
- Ăn quá no hoặc uống nhiều nước trước khi ngủ
Nhiều nghiên cứu cho thấy rượu có thể khiến người uống dễ buồn ngủ ban đầu, nhưng lại làm tăng số lần thức giấc trong đêm, khiến giấc ngủ không sâu.
4. Bệnh lý của cơ thể
Não có thể bị “đánh thức” bởi các vấn đề thể chất như:
- Trào ngược dạ dày
- Đau nhức âm ỉ
- Ngáy to, khó thở khi ngủ
- Đi tiểu đêm
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), rối loạn giấc ngủ là một vấn đề sức khỏe phổ biến và thường liên quan đồng thời đến cả yếu tố thể chất và tinh thần.
5. Liên quan đến tâm lý, cảm xúc
Ngủ hay tỉnh giữa đêm thường gặp ở người:
- Hay lo lắng
- Dễ căng thẳng
- Buồn chán kéo dài
Trong nhiều trường hợp, mất ngủ là dấu hiệu sớm của rối loạn lo âu hoặc trầm cảm, xuất hiện trước khi triệu chứng tâm lý rõ ràng vào ban ngày.
6. Khi nào cần đi khám?
Giấc ngủ không sâu, hay tỉnh giữa đêm… đôi khi chỉ là phản ứng của cơ thể trước căng thẳng hoặc thói quen sinh hoạt chưa phù hợp.
Trong nhiều trường hợp, việc điều chỉnh lối sống, giảm stress và xây dựng giờ giấc ngủ khoa học có thể giúp cải thiện rõ rệt.
Nhưng nếu tình trạng này kéo dài, giấc ngủ không còn là lúc cơ thể được hồi phục, mà bắt đầu ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt mỗi ngày, đó là lúc bạn không nên tiếp tục “chịu đựng”.
Bạn nên thăm khám khi:
– Thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm nhiều lần trong tuần
– Tình trạng kéo dài trên 1 tháng
– Ban ngày mệt mỏi, khó tập trung, dễ cáu gắt
– Ngủ đủ thời gian nhưng vẫn không cảm thấy khoẻ
GS.TS.BS Nguyễn Hải Thuỷ – Cố vấn chuyên môn cao cấp
Trung tâm Nội Tiết – Đái tháo đường
Bệnh viện Đa khoa Gia Đình
